Không phải cứ doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu là bắt buộc phải lắp “camera hải quan”.

Đây là điểm nhiều doanh nghiệp dễ nhầm khi tìm hiểu về hệ thống camera phục vụ giám sát hải quan. DNCX/EPE, doanh nghiệp xuất nhập khẩu thông thường và doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi thuộc diện giám sát hải quan có thể chịu những yêu cầu khác nhau.

Theo Quyết định 247/QĐ-TCHQ ngày 02/03/2022, hệ thống camera giám sát của doanh nghiệp chế xuất (DNCX) được kết nối, trao đổi dữ liệu với cơ quan Hải quan theo quy định tại Nghị định 18/2021/NĐ-CP. Quyết định này quy định cụ thể vị trí camera, kết nối trực tuyến, lưu trữ dữ liệu và yêu cầu kỹ thuật đối với trường hợp thuộc phạm vi áp dụng.

Trong khi đó, các kho ngoại quan, bãi ngoại quan, địa điểm thu gom hàng lẻ và một số địa điểm làm thủ tục hải quan cũng có yêu cầu về hệ thống camera theo quy định tương ứng. Cổng Dịch vụ công Quốc gia hiện công bố điều kiện đối với kho ngoại quan phải có camera kết nối trực tuyến với cơ quan Hải quan, quan sát được các vị trí trong kho, bãi 24/24 giờ và lưu hình ảnh tối thiểu 6 tháng.

“Có làm xuất nhập khẩu chưa đủ để kết luận doanh nghiệp phải lắp camera hải quan. Trước hết phải xác định doanh nghiệp hoặc địa điểm đó đang thuộc chế độ giám sát nào.”

Nội dung bài viết

Doanh nghiệp nào bắt buộc phải lắp camera hải quan?

Có thể chia thành các nhóm chính để dễ nhận biết:

Nhóm	Có yêu cầu camera giám sát hải quan?	Căn cứ chính
DNCX/EPE	Có	Nghị định 18/2021/NĐ-CP, QĐ 247/QĐ-TCHQ
Doanh nghiệp XNK thông thường	Không mặc nhiên chỉ vì có XNK	Tùy loại hình và địa điểm
Kho ngoại quan, bãi ngoại quan	Có	Quy định về điều kiện công nhận kho, bãi ngoại quan
Địa điểm thu gom hàng lẻ	Có	Quy định hiện hành về điều kiện công nhận địa điểm
Một số địa điểm làm thủ tục hải quan	Có	Quy định tương ứng của từng loại địa điểm
Doanh nghiệp sản xuất nội địa không thuộc các diện trên	Không mặc nhiên	Chủ yếu phục vụ an ninh, quản lý nội bộ

Điểm quan trọng là nghĩa vụ lắp camera thường gắn với loại hình doanh nghiệp hoặc địa điểm chịu sự kiểm tra, giám sát hải quan, chứ không đơn thuần dựa trên việc doanh nghiệp có tờ khai xuất nhập khẩu.

DNCX/EPE là nhóm cần đặc biệt chú ý

DNCX là doanh nghiệp chế xuất, thường được gọi bằng thuật ngữ tiếng Anh là EPE – Export Processing Enterprise.

Đối với DNCX, Quyết định 247 quy định hệ thống camera giám sát tại doanh nghiệp phải bao gồm camera quan sát cổng/cửa ra vào và các vị trí lưu giữ hàng hóa. Các vị trí lưu giữ có thể gồm kho, bãi nguyên liệu, vật tư, bán thành phẩm, thành phẩm, phế liệu, phế phẩm và các hàng hóa không chịu thuế khác.

Camera tại cổng/cửa còn phải được bố trí để ghi rõ thông tin biển số xe và số container nếu có. Tại bãi, camera phải cho phép quan sát toàn cảnh. Tại cửa kho, camera phải ghi nhận hoạt động đưa hàng hóa ra vào; nếu có camera bên trong kho thì phải quan sát được toàn cảnh khu vực lưu giữ.

Một điểm đáng chú ý khác là nhà xưởng, văn phòng, nhà ăn và các khu vực tương tự không thuộc nhóm bắt buộc phải có camera quan sát theo yêu cầu vị trí của QĐ247 chỉ vì đó là DNCX. Doanh nghiệp vẫn có thể lắp camera tại các khu vực này để phục vụ an ninh và quản lý nội bộ.

“DNCX phải có camera theo yêu cầu giám sát, nhưng không có nghĩa mọi mét vuông trong nhà máy đều phải đưa vào hệ thống camera hải quan.”

DNCX phải kết nối camera với Hải quan như thế nào?

Đây là điểm khiến camera DNCX khác khá nhiều so với hệ thống camera văn phòng thông thường.

Theo QĐ247, hệ thống camera của DNCX phải kết nối trực tuyến với cơ quan Hải quan qua mạng Internet hoặc kênh truyền riêng, trong đó ưu tiên kết nối qua Internet. Sau khi hoàn thành kết nối, DNCX phải thông báo cho cơ quan Hải quan về tài khoản và phương pháp truy cập hệ thống.

Các vị trí phải kết nối trực tuyến gồm:

Cổng/cửa ra vào DNCX.
Cổng/cửa kho nguyên liệu, vật tư, bán thành phẩm, thành phẩm.
Kho phế liệu, phế phẩm nếu có.
Bãi lưu giữ hàng hóa.
Phía trong kho lưu giữ nếu có trang bị camera.

Dữ liệu hình ảnh phải được lưu tại thiết bị lưu trữ ở DNCX và lưu tối thiểu 12 tháng đối với dữ liệu camera được kết nối trực tuyến với cơ quan Hải quan quản lý DNCX. Hệ thống cũng phải cho phép cơ quan Hải quan truy cập và khai thác khi có yêu cầu.

Do đó, khi triển khai cho DNCX, không thể chỉ báo giá camera.

Hệ thống thực tế phải tính cả:

Camera → Switch PoE → mạng nội bộ → NVR/VMS → Storage → Router/Firewall → Internet → truy cập từ xa

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu thông thường có bắt buộc lắp camera hải quan không?

Đây là câu hỏi có rất nhiều người hiểu sai.

Một doanh nghiệp chỉ thực hiện hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu nhưng không phải DNCX/EPE thì không thể mặc định kết luận rằng doanh nghiệp đó phải lắp hệ thống camera theo QĐ247.

Lý do là QĐ247 được ban hành riêng để quy định việc kết nối và trao đổi dữ liệu hệ thống camera giám sát của DNCX với cơ quan Hải quan. Ngay phần tên và nội dung của quyết định đã xác định rõ phạm vi này.

Ví dụ:

Công ty A

Là doanh nghiệp sản xuất nội địa, nhập nguyên liệu từ nước ngoài và xuất thành phẩm.

→ Có hoạt động XNK.

→ Nhưng không phải DNCX.

Không nên chỉ dựa vào hoạt động XNK để nói công ty A bắt buộc áp dụng hệ thống camera DNCX theo QĐ247.

Công ty B

Là DNCX/EPE.

→ Có chế độ giám sát riêng.

→ Hệ thống camera phải được thiết kế theo yêu cầu áp dụng đối với DNCX.

Đây là khác biệt rất quan trọng.

“XNK là hoạt động. DNCX/EPE là loại hình có chế độ quản lý khác. Hai khái niệm này không nên dùng thay thế cho nhau.”

Doanh nghiệp thường có hàng xuất nhập khẩu nhưng không phải DNCX thì sao?

Không phải mọi doanh nghiệp nội địa đều được miễn mọi yêu cầu về camera.

Vấn đề nằm ở địa điểm và loại hình hoạt động cụ thể.

Nếu doanh nghiệp chỉ có:

Kho nội bộ + nhà xưởng nội địa + hoạt động XNK thông thường

thì camera có thể chủ yếu phục vụ:

An ninh.
Quản lý kho.
Theo dõi phương tiện.
Quản lý xuất nhập hàng.
Truy xuất sự cố.

Nhưng nếu doanh nghiệp đồng thời kinh doanh hoặc vận hành một địa điểm chịu sự giám sát hải quan thì yêu cầu có thể khác.

Do đó, câu hỏi đúng không phải là:

“Công ty tôi có xuất nhập khẩu, có cần camera hải quan không?”

Mà nên là:

“Công ty tôi thuộc loại hình nào và địa điểm đang hoạt động có thuộc diện phải đáp ứng điều kiện giám sát hải quan hay không?”

Kho ngoại quan có cần lắp camera không?

Có.

Đây là nhóm thường bị bỏ sót khi doanh nghiệp chỉ tìm hiểu về DNCX.

Theo thủ tục công nhận kho ngoại quan được công bố trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, kho, bãi ngoại quan phải có hệ thống camera đáp ứng kết nối trực tuyến với cơ quan Hải quan quản lý. Hình ảnh phải quan sát được mọi vị trí của kho ngoại quan, bãi ngoại quan, bao gồm cổng, cửa và trong kho bãi; hệ thống hoạt động 24/24 giờ và dữ liệu hình ảnh được lưu giữ tối thiểu 6 tháng. Đối với kho ngoại quan chứa hàng đông lạnh, quy định có ngoại lệ đối với camera bên trong kho.

Như vậy, nếu một doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan thì câu chuyện camera không còn chỉ là nhu cầu bảo vệ tài sản.

Camera trở thành một phần trong điều kiện để địa điểm được công nhận và vận hành theo chế độ tương ứng.

Bạn có thể tham khảo thêm bài viết liên quan trên website Camera An Ninh:
Camera Hải Quan Phải Lắp Ở Đâu? Sơ đồ cổng, kho và khu lưu hàng

Địa điểm thu gom hàng lẻ có phải lắp camera?

Có yêu cầu.

Quy định hiện hành cũng đặt ra điều kiện về camera đối với địa điểm thu gom hàng lẻ.

Theo quy định được công bố năm 2026, địa điểm thu gom hàng lẻ phải có hệ thống camera kết nối trực tuyến với cơ quan Hải quan quản lý; hình ảnh quan sát được mọi vị trí của địa điểm trong suốt 24/24 giờ và lưu dữ liệu hình ảnh tối thiểu 6 tháng.

Điều này cho thấy cần phân biệt:

DNCX → yêu cầu theo QĐ247, lưu tối thiểu 12 tháng.

Một số địa điểm chịu giám sát hải quan → có quy định riêng, hiện có trường hợp yêu cầu lưu tối thiểu 6 tháng.

Không nên lấy mốc 12 tháng của DNCX rồi áp dụng máy móc cho tất cả các loại hình khác.

Một số địa điểm làm thủ tục hải quan cũng phải có camera

Quyết định 1161/QĐ-BTC năm 2026 công bố các thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan, trong đó quy định đối với một số địa điểm làm thủ tục hải quan tại cảng xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa trong nội địa phải có hệ thống camera kết nối trực tuyến với cơ quan Hải quan quản lý.

Hệ thống phải quan sát được mọi vị trí của địa điểm vào tất cả thời điểm trong ngày, hoạt động 24/24 giờ và lưu dữ liệu hình ảnh tối thiểu 6 tháng. Quy định tương tự cũng xuất hiện với một số loại địa điểm khác được công bố trong cùng hệ thống thủ tục.

Vì vậy, nếu doanh nghiệp đang vận hành:

kho ngoại quan

bãi ngoại quan

địa điểm thu gom hàng lẻ

địa điểm làm thủ tục hải quan

thì cần kiểm tra quy định riêng của từng loại hình, thay vì chỉ xem QĐ247.

Bảng phân biệt DNCX/EPE và doanh nghiệp XNK thông thường

Đây là bảng có thể dùng để kiểm tra nhanh trước khi bắt đầu thiết kế hệ thống.

Tiêu chí	DNCX/EPE	Doanh nghiệp XNK thông thường
Có hoạt động XNK	Có thể có	Có
Là doanh nghiệp chế xuất	Có	Không
Áp dụng cơ chế camera DNCX theo QĐ247	Có, trong phạm vi áp dụng	Không mặc nhiên
Camera tại cổng/cửa và nơi lưu giữ hàng hóa	Có yêu cầu	Tùy loại hình/địa điểm
Kết nối trực tuyến với Hải quan	Có theo quy định áp dụng	Không mặc nhiên
Lưu trữ camera 12 tháng	Có đối với dữ liệu kết nối trực tuyến theo QĐ247	Không thể tự động áp dụng
Nếu vận hành kho ngoại quan/địa điểm chịu giám sát	Có thể có quy định khác	Có thể phát sinh nghĩa vụ riêng

Bảng trên nhằm phân biệt loại hình doanh nghiệp với hoạt động xuất nhập khẩu. Với một dự án cụ thể, cần đối chiếu văn bản áp dụng cho chính địa điểm và loại hình hoạt động.

Camera DNCX không chỉ phụ thuộc vào model camera

Một lỗi phổ biến là doanh nghiệp nghĩ rằng chỉ cần mua camera đúng thông số là xong.

Thực tế, QĐ247 quy định cả:

Vị trí lắp đặt
Góc quan sát
Kết nối trực tuyến
Tài khoản truy cập
Lưu trữ dữ liệu
Bảo mật
Sơ đồ camera
Nhật ký vận hành
Xử lý sự cố.

Đối với một số DNCX thành lập sau thời điểm QĐ247 có hiệu lực, hệ thống phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật tối thiểu tại Phụ lục của quyết định. Cơ quan Hải quan kiểm tra dựa trên tài liệu kỹ thuật do DNCX cung cấp và cam kết của doanh nghiệp trong biên bản kiểm tra.

Vì vậy, khi mua camera, nên giữ đầy đủ:

Catalogue.
Datasheet.
Mã model.
Thông tin kỹ thuật.
Sơ đồ lắp đặt.
Thông tin NVR/VMS.
Tài liệu kết nối.

“Camera đúng model nhưng thiếu hồ sơ kỹ thuật sẽ khó chứng minh khả năng đáp ứng khi cần đối chiếu.”

Vị trí nào trong DNCX cần được ưu tiên?

Đối với DNCX, trước tiên cần lập mặt bằng và xác định các khu vực thuộc phạm vi giám sát.

Cổng ra vào

Camera phải ghi nhận được biển số và số container nếu có.

Cửa kho

Cần quan sát hoạt động đưa hàng hóa ra vào.

Kho

Nếu có camera bên trong, camera phải cho phép quan sát toàn cảnh kho.

Bãi hàng

Cần có góc nhìn đủ rộng để quan sát toàn cảnh khu vực lưu giữ.

Kho phế liệu, phế phẩm

Nếu thuộc khu vực lưu giữ hàng hóa theo phạm vi áp dụng, cần đưa vào thiết kế.
QĐ247 cũng yêu cầu DNCX lập sơ đồ vị trí lưu giữ hàng hóa và vị trí camera, đánh số và ghi chú để quản lý; đồng thời mở sổ nhật ký theo dõi tình trạng hoạt động, mất điện, sửa chữa và bảo dưỡng.

Để tham khảo thêm về vị trí và cách bố trí hệ thống, có thể xem:
Lắp Camera Giám Sát Hải Quan Chuyên Nghiệp

Khi nào doanh nghiệp nên khảo sát camera hải quan?

Doanh nghiệp nên kiểm tra sớm khi:

Chuẩn bị thành lập DNCX/EPE
Chuyển đổi sang mô hình DNCX
Xây dựng nhà máy mới
Mở kho ngoại quan
Mở địa điểm thu gom hàng lẻ
Xin công nhận địa điểm chịu sự giám sát hải quan
Cải tạo hoặc mở rộng kho, bãi
Thay thế hệ thống camera cũ

Việc khảo sát sớm giúp doanh nghiệp xác định đúng ngay từ đầu:

Loại hình → vị trí cần giám sát → camera → mạng → lưu trữ → kết nối → hồ sơ

Thay vì lắp camera trước rồi mới phát hiện thiếu vị trí hoặc không đủ hạ tầng mạng.

Menkar hỗ trợ doanh nghiệp xác định và triển khai hệ thống camera

Đối với hệ thống camera phục vụ giám sát hải quan, Menkar có thể triển khai theo hướng tổng thể:

Khảo sát loại hình và mặt bằng

→ Xác định khu vực cần giám sát

→ Thiết kế vị trí camera

→ Đối chiếu yêu cầu kỹ thuật

→ Tính lưu trữ

→ Thi công mạng

→ Lắp camera/NVR

→ Cấu hình truy cập

→ Kiểm tra hệ thống

→ Hoàn thiện hồ sơ

Các hạng mục có thể gồm:

Hạng mục	Nội dung
Camera IP	Cổng, kho, bãi, khu vực cần giám sát
NVR/VMS	Ghi hình, quản lý tập trung
Switch PoE	Truyền dữ liệu và cấp nguồn
Tủ Rack	Tập trung thiết bị
Cáp mạng/cáp quang	Hạ tầng truyền dẫn
Storage	Lưu trữ dữ liệu
Router/Firewall	Kết nối và bảo vệ hệ thống
Remote Access	Truy cập từ xa
Hồ sơ kỹ thuật	Sơ đồ, model, tài liệu hệ thống

Kết luận

Câu hỏi “Doanh nghiệp nào phải lắp camera hải quan?” không nên được trả lời đơn giản bằng việc doanh nghiệp có xuất nhập khẩu hay không.

DNCX/EPE là nhóm đặc biệt quan trọng và có yêu cầu về hệ thống camera giám sát, kết nối trực tuyến với cơ quan Hải quan và lưu trữ dữ liệu theo QĐ247 trong phạm vi áp dụng.

Trong khi đó, doanh nghiệp XNK thông thường không mặc nhiên phải áp dụng hệ thống camera DNCX chỉ vì có hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp kinh doanh hoặc vận hành kho ngoại quan, bãi ngoại quan, địa điểm thu gom hàng lẻ hoặc một số địa điểm làm thủ tục hải quan, các quy định riêng về camera và giám sát có thể phát sinh.

Do đó, trước khi mua camera, nên xác định theo thứ tự:

Doanh nghiệp thuộc loại hình nào? → Địa điểm có thuộc diện giám sát hải quan không? → Văn bản nào áp dụng? → Camera cần lắp ở đâu? → Thời gian lưu bao lâu? → Có cần kết nối trực tuyến không?

Đây là cách giúp doanh nghiệp tránh đầu tư sai cấu hình hoặc áp dụng nhầm tiêu chuẩn.

Menkar có thể hỗ trợ khảo sát, thiết kế và thi công hệ thống camera hải quan, camera DNCX/EPE, kho ngoại quan và các hệ thống camera giám sát liên quan, đồng bộ với hạ tầng mạng, tủ Rack, Switch, lưu trữ và phương án kết nối từ xa.

Thông Tin Liên Hệ

Công ty TNHH Menkar